Tag: ακρίβεια

Η ακρίβεια έκλεισε στους Ελληνες στα σπίτια τους Μαγειρεύουν περισσότερο, μειώνουν την ψυχαγωγία εκτός σπιτιού, επιλέγουν φθηνότερα αγαθά και αυτά στην προσπάθεια για καλύτερη διαχείριση των οικονομικών τους. Η τάση αυτή σύμφωνα με έρευνες δείχνει να είναι πιο ισχυρή στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες χώρες, με καταλυτικό παράγοντα στη διαμόρφωσή της την πληθωριστική κρίση της τελευταίας διετίας.

Η τάση συγκέντρωσης μιας σειράς δραστηριοτήτων γύρω από το σπίτι ενισχύεται σημαντικά κατά την εποχή του υψηλού πληθωρισμού

Είναι ενδεικτικό, σύμφωνα με την τελευταία παγκόσμια έρευνα της ΕΥ «Future Consumer Index 2024», η οποία περιλαμβάνει και την Ελλάδα, ότι οι πέντε στους δέκα έλληνες καταναλωτές το επόμενο διάστημα θα περνούν περισσότερο χρόνο στα σπίτια τους μεταφέροντας εκεί όχι μόνο τη διασκέδασή τους αλλά και καθημερινές ανάγκες που κάλυπταν εκτός, π.χ διατροφή.

Ακρίβεια: Γιατί ανεβαίνει ο λογαριασμός στο… πιάτο και το φλιτζάνι

Η τάση συγκέντρωσης μιας σειράς δραστηριοτήτων γύρω από το σπίτι, που ξεκίνησε την εποχή της πανδημίας, ενισχύεται σημαντικά, κατά την εποχή του υψηλού πληθωρισμού τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Ωστόσο, η παραμονή στο σπίτι έχει σήμερα διαφορετικά χαρακτηριστικά από την εποχή του εγκλεισμού, αφού πλέον αποτελεί επιλογή και όχι αναγκαία συνθήκη.

Mε φίλους στο σπίτι αντί στο μπαρ
Σύμφωνα με την παγκόσμια έρευνα της ΕΥ για το 2024 το σπίτι αποκτά πλέον έναν πιο βιωματικό και πολυσυλλεκτικό ρόλο και εξελίσσεται σε ένα πολυμορφικό hub όπου ο καταναλωτής θα μαγειρεύει, θα περνάει χρόνο και θα διασκεδάζει περισσότερο σε αυτό. Είναι χαρακτηριστικό ότι η τάση αυτή διαπερνά όλες τις γενιές, συμπεριλαμβανομένων των νέων, που παραδοσιακά έτειναν πάντα προς την κοινωνικοποίηση εκτός σπιτιού.

Στο πλαίσιο αυτό, ένας στους δύο καταναλωτές εκτιμά ότι θα μαγειρεύει περισσότερο (50% από 39% πέρυσι), θα περνά περισσότερο χρόνο (41% από 29%) και θα διασκεδάζει περισσότερο στο σπίτι (40% από 28%). Ως προς τις δύο πρώτες τάσεις, ο έλληνας καταναλωτής βρίσκεται πλησιέστερα προς το παγκόσμιο δείγμα και τις ΗΠΑ και λιγότερο στους ευρωπαίους καταναλωτές. Η πρόθεση για περισσότερη διασκέδαση στο σπίτι είναι εντονότερη στην Ελλάδα, εγκαταλείποντας τα κέντρα διασκέδασης και τα εστιατόρια.

Tις τάσεις αυτές επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία της Focus Bari για τα φετινά Χριστούγεννα όπου σχεδόν οι τρεις στους τέσσερις Ελληνες δηλώνουν πως θα φτιάξουν στο σπίτι τα χριστουγεννιάτικα γλυκά. Μάλιστα από άλλα στοιχεία προκύπτει ότι το 38% των Ελλήνων τις περισσότερες μέρες παίρνει μαζί του μεσημεριανό από το σπίτι στη δουλειά, 46% γευματίζουν όλοι μαζί στο σπίτι, 54% των Ελλήνων ανεξαρτήτως ηλικίας δεν βγαίνουν συχνά για να πάνε σε μπαρ ή παμπ.

Πιο συγκρατημένη η κατανάλωση
Η επιστροφή στο σπίτι συνδέεται άμεσα με την οικονομική δυσπραγία των Ελλήνων καθώς τρεις στους πέντε καταναλωτές (60%) ανέφεραν ότι αυτή τη χρονιά ξοδεύουν λιγότερα χρήματα σε προϊόντα/είδη που δεν είναι πρώτης ανάγκης, 59% ότι το αυξανόμενο κόστος προϊόντων και υπηρεσιών τούς δυσκολεύει στις αγορές τους και 50% ότι αγοράζουν μόνο τα απαραίτητα. Συνολικά, ένας στους δύο έχει αλλάξει τις μάρκες που αγοράζει, ή αγοράζει περισσότερα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί.

Ο αντίκτυπος της οικονομικής πίεσης στις καταναλωτικές συμπεριφορές αντικατοπτρίζεται και στις απαντήσεις που έδωσαν οι συμμετέχοντες σε μία σειρά από ερωτήσεις σχετικά με τη σημερινή τους οικονομική κατάσταση, αν και οι απαντήσεις στις ερωτήσεις αυτές δεν διαφοροποιούνται αισθητά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια και σε ορισμένες περιπτώσεις παρουσιάζουν μικρή βελτίωση.

Συνολικά, ένας στους δύο καταναλωτές δηλώνει ότι έχει αλλάξει μάρκες στα προϊόντα που αγοράζει (50%), είτε επιλέγοντας άλλα brands/μάρκες για να μειώσει τα έξοδά του (31%, έναντι 33% παγκοσμίως και 29% στην Ευρώπη), είτε αγοράζοντας, πλέον, περισσότερο προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (37%, έναντι 28% παγκοσμίως και 26% στην Ευρώπη).

Ενας στους τρεις καταναλωτές (34%) αναγνωρίζει ότι ο τρόπος που σκέφτεται τι είναι πραγματικά απαραίτητο έχει αλλάξει υπό το φως της τωρινής οικονομικής του κατάστασης και μόλις 5% των συμμετεχόντων δήλωσαν ότι δεν ανησυχούν για την οικονομική τους κατάσταση και φυσικά δεν δείχνουν να επηρεάζονται στην καθημερινότητά τους.

Eurostat: Χαμηλά παραμένει η αγοραστική δύναμη
Σύμφωνα με τη Eurostat, η Ελλάδα καταγράφει πτώση στα ημερομίσθια των εργαζομένων για το τρίτο τρίμηνο του 2024, ενώ παραμένει και πάλι προτελευταία (πάνω μόνο από τη Βουλγαρία) σε ό,τι αφορά την αγοραστική δύναμη των πολιτών της για το 2023.

Μάλιστα η Ελλάδα ήταν η μοναδική χώρα που καταγράφηκε μείωση μισθών ενώ σε όλες τις υπόλοιπες αυξήθηκαν από 1% έως και 17,1%. Κατά το τρίτο τρίμηνο του 2024 οι μισθοί στο σύνολο της ευρωζώνης αυξήθηκαν κατά 4,4% σε σχέση το αντίστοιχο τρίμηνο του 2023, ενώ στο σύνολο της ΕΕ η αύξηση ανήλθε στο 5%. Σε όλες τις άλλες χώρες της ΕΕ και της ευρωζώνης καταγράφηκαν αυξήσεις των αποδοχών, το γ΄ τρίμηνο του 2024 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2023.

Η χαμηλότερη αύξηση εντοπίστηκε στο Λουξεμβούργο, ύψους 1%, και ακολουθούν το Βέλγιο με 2,6% και η Γαλλία με 2,7%, ενώ στη Γερμανία οι μισθοί αυξήθηκαν κατά 4%. Οι υψηλότερες αυξήσεις στο ωρομίσθιο για το σύνολο της οικονομίας καταγράφηκαν στη Ρουμανία με 17,1%, στην Κροατία με 15,1%, στην Ουγγαρία με 14,1%, στη Βουλγαρία με 12,7%, στη Λετονία με 12,6%, στην Πολωνία με 12%, στη Λιθουανία με 11% και την ομάδα των χωρών με διψήφιο ποσοστό αύξησης κλείνει η Αυστρία με αύξηση 10%.

Την ίδια στιγμή, στην προτελευταία θέση στην Ευρωπαϊκή Ενωση, μετά τη Βουλγαρία, παραμένει η Ελλάδα αναφορικά με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, βάσει αγοραστικής δύναμης. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ ανήλθε στο 68% του μέσου όρου της ΕΕ (από 67% το 2022 και 66% το 2019) και ήταν υψηλότερο μόνο από αυτό της Βουλγαρίας, όπου αυξήθηκε στο 64% από 62% το 2022 και 55% το 2019.

Ακρίβεια: Οι Έλληνες δεν πάνε ΟΥΤΕ στο γιατρό

Το πρώτο κύμα ακρίβειας της νέας χρονιάς σε μια σειρά από βασικά αγαθά Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν ακόμη ορισμένες επιχειρήσεις που θα ανακοινώσουν ανατιμήσεις που θα περάσουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ τις πρώτες εβδομάδες του 2025. Πρόκειται ουσιαστικά για το πρώτο κύμα ακρίβειας της νέας χρονιάς σε μια σειρά από βασικά αγαθά. Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, στις αρχές κάθε χρόνου αρκετές επιχειρήσεις προχωρούν σε ανατιμήσεις, ωστόσο φαίνεται πως φέτος θα είναι πολύ λιγότερες από κάθε άλλη φορά.

Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης στις αρχές κάθε χρονιάς γίνονταν ανατιμήσεις ακόμη και σε 1.000 βασικά αγαθά. Με την ακρίβεια να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τους περισσότερους πολίτες, οι ανατιμήσεις έστω και σε μια μικρή ομάδα προϊόντων δημιουργεί ένα ακόμη πλήγμα στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Νέες «εστίες»
Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αναφορικά και με τις αυξήσεις σε άλλα προϊόντα και υπηρεσίες. Για παράδειγμα, αύξηση κατά 7,2% καταγράφεται στις τιμές προϊόντων ένδυσης και υπόδησης, στη μεταφορά επιβατών με αεροπλάνο κατά 34,9%, στα ξενοδοχεία, μοτέλ και πανδοχεία κατά 11,9%, στα εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία, καφενεία και κυλικεία 5,7%, στα ασφάλιστρα υγείας 14% και οχημάτων 5,6%, ενώ το πακέτο διακοπών έχει ακριβύνει σε έναν χρόνο κατά 7,7%.

Λίστα
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, τα προϊόντα τα οποία θα ανατιμηθούν τις επόμενες εβδομάδες είναι τα εξής: Γιαούρτια έως 23%, τσάι βουνού έως 22%, σοκολατοειδή έως 17%, κρασιά έως 17%, φρυγανιές έως 16%, καφέδες (ελληνικός, γαλλικός, εσπρέσο) έως 15%, σκουμπρί έως 15%, ζάχαρη έως 11%, ηλιέλαιο έως 11%, τσίχλες και καραμέλες έως 10%, χυμοί έως 8%, μπισκότα, κριτσίνια, όσπρια (φακές, φασόλια, ρεβίθια) έως 8%, κατεψυγμένα ψάρια έως 7%, τσίπουρο έως 7%, κρέμες γάλακτος 6%, αλκοολούχα ποτά έως 5%, οργανικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο 500 ml 4% και τυροκομικά 2,4%.

2025 επιδοτήσεις για αντλίες θερμότητας

Πρόκειται για ανατιμήσεις που έχουν γίνει από μεμονωμένες εταιρείες και όχι από το σύνολο των επιχειρήσεων που παράγουν τα συγκεκριμένα προϊόντα. Υπενθυμίζεται ότι όποια προϊόντα ανατιμηθούν δεν θα μπορούν για τρεις μήνες να ενταχθούν στις προωθητικές ενέργειες που πραγματοποιούν τα σούπερ μάρκετ, με γνώστες της αγοράς να υποστηρίζουν ότι κάποιοι προμηθευτές το σκέφτονται πολύ καλά πριν προχωρήσουν σε κάποια αύξηση. Παράλληλα, το υπουργείο Ανάπτυξης προχώρησε στην επέκταση των μέτρων για τον περιορισμό της ακρίβειας μέχρι το τέλος Απριλίου. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για το «καλάθι του νοικοκυριού» και το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους με το οποίο πωλούνται εκατοντάδες βασικά αγαθά.

Σταθερός ο πληθωρισμός
Οι ανατιμήσεις σε ορισμένα τρόφιμα καταγράφονται και στα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ). Με βάση αυτά, το ψωμί ακρίβυνε κατά 0,8%, στο μοσχάρι η τιμή αυξήθηκε κατά 4,1%, στα νωπά ψάρια 3,1%, στα λαχανικά 4,3%, στα δημητριακά για πρωινό 5,6%, σε ζάχαρη, σοκολάτες, γλυκά και παγωτά 2,8%, στο μεταλλικό νερό, στα αναψυκτικά και στους χυμούς φρούτων 4,5%. Στον αντίποδα, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει μειώσεις στα ζυμαρικά 10,1%, στα γαλακτοκομικά και στα αβγά 3,4%, στα φρέσκα φρούτα 1,7%, στα πουλερικά 1,9% και στο πετρέλαιο θέρμανσης 13,4%. Συνολικά, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα μειώθηκε στο 0,6% τον Νοέμβριο από 1,5% τον Οκτώβριο, 3,2% τον Σεπτέμβριο και 2,8% τον Αύγουστο.

Αισιόδοξες είναι οι εκτιμήσεις για μείωση της τιμής του ελαιολάδου, που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί και να φτάσει ακόμη και το 20%. Οι τιμές παραγωγών καταγράφονται μειωμένες έως και 40% περίπου σε σχέση με πέρυσι, με την τιμή να έχει μειωθεί στα περίπου 5,5 ευρώ φέτος από 9,5 ευρώ πέρυσι, τη χρονιά κατά την οποία η τιμή του ελαιολάδου ήταν η υψηλότερη όλων των εποχών. Ηδη η τιμή του ελαιολάδου έχει μειωθεί σε κάποιες περιπτώσεις από το καλοκαίρι μέχρι σήμερα, με παράγοντες της αγοράς να εκτιμούν ότι οι μεγάλες μειώσεις θα φανούν από τις αρχές του νέου έτους. Κάτι που φαίνεται και στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ σύμφωνα με τα οποία η ετήσια αύξηση στην τιμή του ελαιολάδου έχει… περιοριστεί στο 6,4%.

Στα ύψη τα ενοίκια
Εκτός όμως από την ακρίβεια στα τρόφιμα, πονοκέφαλο αποτελούν για αρκετά νοικοκυριά το κόστος της ενέργειας και τα υψηλά ενοίκια. Οι ενοικιαστές συνεχίζουν να έρχονται αντιμέτωποι με «τσουχτερά» ενοίκια, δαπανώντας ένα σημαντικό ποσοστό του οικογενειακού τους προϋπολογισμού κάθε μήνα μόνο για στέγαση. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το κόστος των ενοικίων παρουσιάζει ετήσια μεταβολή της τάξης του 7,5%. Τα έξοδα που αφορούν το σπίτι γίνονται ακόμη μεγαλύτερα εξαιτίας του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο, σύμφωνα με τη Στατιστική Αρχή, καταγράφει άνοδο 7,5%.