Ο Μίκης Θεοδωράκης σε συναυλία στο κέντρο πολιτισμού «Φαμπρίκ» στο Αμβούργο το 1971.
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα Μίκης (Μιχαήλ) Θεοδωράκης (Ελληνικά)
Γέννηση 29 Ιουλίου 1925
Χίος[4][5]
Θάνατος 2 Σεπτεμβρίου 2021
Αθήνα[9]
Αιτία θανάτου καρδιακή ανακοπή
Συνθήκες θανάτου φυσικά αίτια
Τόπος ταφής Κοιμητήριο Γαλατά Χανίων
Χώρα πολιτογράφησης Ελλάδα
Θρησκεία Ορθόδοξη Εκκλησία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσα Ελληνικά
Ομιλούμενες γλώσσες Ελληνικά[14][15][16]
νέα ελληνική γλώσσα[17]
Σπουδές Κονσερβατόριο του Παρισιού
Ωδείο Αθηνών[18]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα συνθέτης[19][20]
Αξιοσημείωτο έργο Αλέξης Ζορμπάς[21]
Άξιον Εστί[5]
Μαουτχάουζεν
Πνευματικό Εμβατήριο
Canto General
Επηρεάστηκε από Ίγκορ Στραβίνσκι[22]
Ντμίτρι Σοστακόβιτς[23]
Σεργκέι Ραχμάνινοφ[24]
Περίοδος ακμής 1943[25] – 2009
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/Κίνημα Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά, Ενωμένη Αριστερά, Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας και Νέα Δημοκρατία
Οικογένεια
Σύζυγος Μυρτώ Αλτίνογλου (1953–2021)[26]
Τέκνα Γιώργος Θεοδωράκης
Μαργαρίτα Θεοδωράκη
Αδέλφια Γιάννης Θεοδωράκης[27]
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμα μέλος της Βουλής των Ελλήνων (1964–1967)
μέλος της Βουλής των Ελλήνων (1981–1986)[28]
μέλος της Βουλής των Ελλήνων (1989–1992)[28]
Υπουργός Επικρατείας της Ελλάδας (1990–1992)
Βραβεύσεις Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής
Ανώτερος Ταξιάρχης του Τάγματος της Αξίας του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου
βραβείο Ειρήνης Λένιν (1983)
Κινηματογραφικό Βραβείο BAFTA Καλύτερης μουσικής επένδυσης (1970)
Βραβείο Λένιν Κομσομόλ
Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ
επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Σάλτσμπουργκ
επίτιμος διδάκτωρ του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Τάγμα της Φιλίας
Επίτιμο μέλος Ακαδημίας Αθηνών (2013)[29]
επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ
επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης
Ο Μίκης (Μιχαήλ) Θεοδωράκης (Χίος, 29 Ιουλίου 1925 – Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου 2021) ήταν Έλληνας συνθέτης και πολιτικός[30][εκκρεμεί παραπομπή] κρητικής και μικρασιατικής καταγωγής.[31] Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μουσικοσυνθέτες και ως μια από τις επιδραστικότερες και σπουδαιότερες προσωπικότητες της Ελλάδας στο δεύτερο ήμισυ του 20ού αιώνα. Ως πολιτικός υπήρξε υπουργός και 5 φορές εκλεγμένος βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου, μία φορά με την Ε.Δ.Α., δύο φορές με το Κ.Κ.Ε[32] και δύο ως ανεξάρτητος με το ψηφοδέλτιο της Ν.Δ.[33] Μέχρι τον θάνατό του, θεωρούνταν ως ο μεγαλύτερος εν ζωή Έλληνας συνθέτης του 21ου αιώνα.[34]
Είχε ασχοληθεί με πολλά είδη της μουσικής, ενώ είχε συνθέσει τον ίσως πιο αναγνωρίσιμο ελληνικό ρυθμό διεθνώς, το Συρτάκι για την κινηματογραφική ταινία Ζορμπάς ο Έλληνας (Zorba the Greek, 1964). Επίσης είχε ασχοληθεί με την κλασική μουσική γράφοντας συμφωνίες, ορατόρια, μπαλέτα, όπερες, μουσική δωματίου και μουσική για σόλο πιάνο.
Συνθέσεις του έχουν ερμηνευτεί από καλλιτέχνες παγκοσμίου φήμης, όπως οι Beatles, η Σίρλεϊ Μπάσεϊ, η Τζόαν Μπαέζ και η Εντίθ Πιάφ, ενώ έχει γράψει μουσική για γνωστές ταινίες όπως: Φαίδρα (1962), Αλέξης Ζορμπάς (1964), Ζ (1969) και Σέρπικο (1973). Το 1970, για τη μουσική στη ταινία Ζ, του απονεμήθηκε το βραβείο BAFTA για πρωτότυπη μουσική, ενώ ήταν υποψήφιος στην ίδια κατηγορία του 1974, για την ταινία State of Siege,[35] και το 1975, για την ταινία Serpico.[36] Επίσης ήταν υποψήφιος για Γκράμι το 1966 και το 1975 για το μουσικό θέμα των ταινιών Ζορμπάς και Serpico αντίστοιχα.[37]
Το 1983 τιμήθηκε με το Βραβείο Λένιν[38] ενώ το 2000 προτάθηκε για βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.[39]
Το πιο σημαντικό του έργο θεωρείται η μελοποιημένη ποίηση, χρησιμοποιώντας ως στίχους ποιήματα βραβευμένων ποιητών ελληνικής και ξένης καταγωγής, όπως οι Γιάννης Ρίτσος (Βραβείο Ειρήνης Λένιν 1976), Κώστας Βάρναλης (Βραβείο Ειρήνης Λένιν 1959) Γιώργος Σεφέρης (Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 1963), Πάμπλο Νερούδα (Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 1971), Οδυσσέας Ελύτης (Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 1979). Ήταν βασική φωνή κατά της Χούντας των Συνταγματαρχών η οποία τον φυλάκισε και απαγόρευσε τα τραγούδια του.
Απεβίωσε στις 2 Σεπτεμβρίου 2021 σε ηλικία 96 ετών και τάφηκε, σύμφωνα με την τελευταία του επιθυμία, στον Γαλατά Χανίων, στην Κρήτη“Αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη”
Ωδείο Ηρώδου του Αττικού
Σάββατο 12 Οκτωβρίου ώρα 20.00
Μία μεγάλη συναυλία με τη Λαϊκή Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης» που θα ερμηνεύσει τα πιο αγαπημένα λαϊκά αλλά και λυρικά τραγούδια του συνθέτη. Στη συναυλία θα ακουσθούν τα ωραιότερα και γνωστότερα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη, λαϊκά, ζεϊμπέκικα, αλλά και λυρικές, μελαγχολικές εξαίσιες μελωδίες.
Τα τραγούδια της συναυλίας ερμηνεύουν:
Ελένη Βιτάλη – Χρήστος Θηβαίος
Δημήτρης Μπάσης – Ρίτα Αντωνοπούλου
Παυλίνα Βουλγαράκη – Νίκος & Γιώργος Στρατάκης
Μαριάννα Ζάχου
Συμμετέχει ο Λαογραφικός & Χορευτικός Όμιλος «Κρήτες»
Ο μουσικός κόσμος του Μίκη Θεοδωράκη είναι άρρηκτα δεμένος με την ποίηση. Ο ίδιος είχε επανειλημμένα δηλώσει πως με τη μουσική του επιδίωκε πάντα να υπηρετεί τον ποιητικό λόγο. Όμως είναι εξίσου αλήθεια ότι εντός αυτής της δύσκολης διαλεκτικής μέλους και λόγου, η ποίηση «υπηρετεί» τη μουσική του. Πράγμα απόλυτα φυσικό αν αναλογιστεί κανείς τη στιβαρότητα της μουσικής αρχιτεκτονικής, τη συνάντηση της δυτικής μουσικής παράδοσης σε όλες της τις εκφάνσεις με τους λαϊκούς δρόμους, το βυζαντινό μέλος, το δημοτικό και το επαναστατικό τραγούδι σ’ ένα καινοτόμο αποτέλεσμα. Υπάρχουν ποιητικά έργα που δεν μπορούμε πια να τα διαβάσουμε δίχως να αναδυθεί αβίαστα εντός μας και να κυλήσει γρήγορα από το νου στα χείλη η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, έτσι που αυτός ο τόπος συνάντησης να γίνεται θεμέλιος λίθος της συλλογικής μας μνήμης και αυτογνωσίας.
Ρίτσος, Σεφέρης, Ελύτης, Αναγνωστάκης, Καρυωτάκης, Γκάτσος, Γ. Θεοδωράκης, Ρ. Χατζιδάκι, Τριπολίτης, Κατσαρός, Καβάφης, Σολωμός, Σικελιανός, Καμπανέλλης, Καρατζάς, Λόρκα, Νερούδα. Όμως, μιλώντας για όλα αυτά, συχνά λησμονούμε πως στο θεοδωρακικό μουσικό σύμπαν υπάρχουν σπουδαία έργα σε ποίηση του ίδιου του δημιουργού. Και μάλιστα, πρόκειται στην πλειοψηφία τους για έργα κομβικά…
“Αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη”
Ωδείο Ηρώδου του Αττικού
Σάββατο 12 Οκτωβρίου ώρα 20.00΄
Τα τραγούδια της συναυλίας ερμηνεύουν:
Ελένη Βιτάλη – Χρήστος Θηβαίος
Δημήτρης Μπάσης – Ρίτα Αντωνοπούλου
Παυλίνα Βουλγαράκη – Νίκος & Γιώργος Στρατάκης
Μαριάννα Ζάχου
Συμμετέχει ο Λαογραφικός & Χορευτικός Όμιλος «Κρήτες»
